1 Overzicht

Door de oorlog in het Midden-Oosten, de sluiting van de Straat van Hormuz en de zeer volatiele olieprijzen blijven de economische vooruitzichten voor het eurogebied hoogst onzeker. Sommige risico’s die in de door medewerkers van de ECB samengestelde projecties van maart 2026 werden onderkend doen zich momenteel inderdaad voor: de olieprijzen stijgen verder, er ontstaat druk op de toeleveringsketens en de markten verwachten inmiddels dat de gevolgen van het conflict langer zullen aanhouden. In de door medewerkers van het Eurosysteem samengestelde basisprojecties van juni 2026 wordt ervan uitgegaan dat de energieprijzen de komende kwartalen relatief snel zullen dalen, in overeenstemming met de futuresprijzen.^[1] Er blijft echter aanzienlijke onzekerheid bestaan over het verloop van het conflict en het effect ervan op de prijzen van energie, van sommige grondstoffen exclusief energie en op de economische bedrijvigheid, alsook over de doorwerking van de energieprijsschok in de consumptieprijzen anders dan die voor energie. Daarom zijn naast de basisprojecties ook alternatieve scenario’s opgesteld, waarin de intensiteit van de energieschok en de impact ervan op de economie van het eurogebied uiteenloopt.

Kortetermijnindicatoren wijzen op gematigde economische groei op korte termijn, doordat de hogere energieprijzen en grotere onzekerheid de binnenlandse vraag drukken. De consumptie van huishoudens zal dit jaar aanzienlijk trager groeien, terwijl die in 2025 een belangrijke aanjager van de groei was. De belangrijkste reden voor deze vertraging zijn de stijgende energiekosten, die het reëel besteedbaar inkomen uithollen en het consumentenvertrouwen temperen. Op voorwaarde dat het conflict relatief snel wordt opgelost en de daarmee gepaard gaande onzekerheid afneemt zal de zwakte van de particuliere consumptie tijdelijk blijken. Op middellange termijn zou herstel van het reëel besteedbare inkomen als gevolg van dalende energieprijzen en een veerkrachtige arbeidsmarkt stimulerend moeten werken op de binnenlandse vraag, net als stijgende overheidsuitgaven voor infrastructuur en defensie, met name in Duitsland, en investeringen in kunstmatige intelligentie (AI). Voor de uitvoer wordt opnieuw beperkte groei verwacht vanwege aanhoudende uitdagingen op het gebied van het concurrentievermogen, waarbij exporteurs uit het eurogebied hun mondiale marktaandeel verder zien dalen. Volgens de basisprojecties komt de jaarlijkse groei van het reële bbp uit op 0,8% in 2026, 1,2% in 2027 en 1,5% in 2028. Ten opzichte van de projecties van maart 2026 is de bbp-groei voor zowel 2026 als 2027 met 0,1 procentpunt naar beneden bijgesteld vanwege sterker dan verwachte effecten van de oorlog in het Midden-Oosten, terwijl de bbp-groei voor 2028 met 0,1 procentpunt naar boven is bijgesteld, omdat wordt verwacht dat deze effecten weer zullen wegebben.

Volgens de basisprojecties bereikt de totale inflatie, gemeten aan de hand van de geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP), in het derde en vierde kwartaal van 2026 een piek van 3,4% en blijft deze tot begin volgend jaar boven 3,0%. Oorzaak hiervan is een sterke stijging van de energie-inflatie als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten. Deze stijging hangt vooral samen met een sterke en onmiddellijke doorwerking van de hogere prijzen voor ruwe aardolie in de consumptieprijzen van brandstoffen en wordt versterkt door extra druk op de prijzen van geraffineerde olieproducten. Maar omdat de effecten van de oorlog op de energieprijzen op termijn grotendeels uit de vergelijking op jaarbasis verdwijnen, daalt de totale inflatie in het tweede kwartaal van 2027 naar verwachting sterk, tot 2,3%, en schommelt daarna rond 2,0%. Dit verloop van de totale inflatie verhult de verschillen tussen de belangrijkste componenten. Prijsdalingen van energiegrondstoffen, zoals die worden afgeleid uit de futuresprijzen, en grote basiseffecten impliceren dat de energie-inflatie zal dalen en in 2027 negatief wordt, om vervolgens in 2028 te stijgen als gevolg van de invoering van het EU-emissiehandelssysteem 2 (ETS2). Daar staat tegenover dat de energieschok naar verwachting geleidelijk doorwerkt in de niet-energiecomponenten van de HICP, waarbij de inflatie in deze componenten tot medio 2027 blijft stijgen – en daarmee de daling van de inflatie in de energiecomponent gedeeltelijk tenietdoet –, alvorens in 2028 weer te matigen. De voedselprijsinflatie piekt in het tweede kwartaal van 2027 op 3,7% en neemt in 2028 af. Ook de HICP-inflatie exclusief energie en voedingsmiddelen (HICPX) bereikt naar verwachting begin 2027 een hoogtepunt, op 2,7%, en neemt vanaf het tweede kwartaal van het jaar weer iets af. De indirecte en tweederonde-effecten van de huidige energieschok zullen naar verwachting kleiner zijn dan in 2021-2024, omdat ze worden getemperd door de zwakkere vooruitzichten voor de totale vraag (waardoor de inflatiecompensatie-effecten op de lonen beperkt blijven), de eerdere waardestijging van de euro en de aanhoudende invoerpenetratie uit China. Tegelijkertijd wordt aangenomen dat knelpunten in de toeleveringsketen de totale kostendruk niet significant zullen vergroten. Al met al gaan de basisprojecties uit van een HICP-inflatie die stijgt van 2,1% in 2025 tot 3,0% in 2026, die in 2027 daalt naar 2,3% en in 2028 terugkeert naar het inflatiedoel van 2,0%. Ten opzichte van de projecties van maart 2026 zijn de vooruitzichten voor de HICP-inflatie voor 2026 en 2027 naar boven bijgesteld, met respectievelijk 0,4 en 0,3 procentpunt. Dit komt vooral doordat wordt uitgegaan van hogere energie- en voedselprijzen, inclusief sterkere indirecte effecten op de inflatie exclusief energie. De inflatie voor 2028 is met 0,1 procentpunt naar beneden bijgesteld, deels vanwege een sterkere daling van de olieprijzen dan eerder werd aangenomen. De HICPX-inflatie is voor 2026, 2027 en 2028 met respectievelijk 0,2, 0,3 en 0,1 procentpunt naar boven bijgesteld. De redenen hiervoor zijn hogere inflatie van zowel diensten als industriële goederen ongerekend energie (non-energy industrial goods – NEIG) in 2026-2027 en een hogere NEIG-inflatie in 2028.

Andere aannames voor de omvang en de duur van de oorlog in het Midden-Oosten en de energieprijsschok, de impact daarvan op het internationale klimaat en de onzekerheid, en de verbreiding van die impact via indirecte en tweederonde-effecten zouden sterk afwijkende macro-economische uitkomsten hebben opgeleverd. Om die onzekerheid toe te lichten hebben de samenstellers van deze projecties drie alternatieve scenario’s geschetst: een ongunstig scenario, een ernstig scenario en een mild scenario. Deze drie scenario’s illustreren alternatieve prijsontwikkelingen van energiegrondstoffen en de doorwerking daarvan in de economie van het eurogebied. Het zijn echter geen prognoses en de medewerkers kennen er geen waarschijnlijkheid aan toe.

• In het ongunstige scenario wordt ervan uitgegaan dat de energieprijzen sterker en langduriger stijgen dan in het basisscenario. Ook de onzekerheid en de internationale overloopeffecten zijn in dit scenario groter, evenals de indirecte en tweede-ronde-effecten op de inflatie. Dit impliceert een hogere inflatie in 2026-2028 dan in de basisprojecties (Tabel 1). Omgekeerd zou de bbp-groei in 2026 en 2027 lager uitvallen dan in de basisprojecties en daaraan in 2028 gelijk zijn.
• In het ernstige scenario wordt uitgegaan van een sterkere en langer aanhoudende energieprijsschok, grotere onzekerheid en een sterkere reactie daarop door de lonen en de prijzen exclusief energie dan in het ongunstige scenario. In het ernstige scenario wordt een aanzienlijk en aanhoudend hogere totale inflatie gedurende de projectieperiode gehanteerd dan in de basisprojecties, overeenkomstig eerdere ervaringen met niet-lineare effecten van een grote energieprijsschok. Dit scenario zou een aanzienlijke vertraging van de bbp-groei te zien geven in 2026-2027, in 2028 gevolgd door een iets snellere stijging dan in de basisprojecties. De oorzaak van die iets snellere stijging is de groei van zowel de inkomens als de vraag als gevolg van een sterker reagerende lonen.
• In het milde scenario, ten slotte, zouden de olieprijzen sneller normaliseren dan in de basisprojectie, wat een snellere matiging van de inflatie impliceert. Die zou in 2027 en 2028 onder de doelstelling van 2% zakken, terwijl de bbp-groei iets eerder en krachtiger zou aantrekken dan in de basisprojecties.

2 Macro-economische projecties voor het eurogebied

2.1 De reële economie

De economie van het eurogebied betoonde zich relatief veerkrachtig tegenover de handels- en onzekerheidsschokken in 2025 en het eerste kwartaal van 2026, waarbij de volatiliteit in de Ierse cijfers buiten beschouwing is gelaten. Volgens de flashraming van Eurostat is het reële bbp in het eerste kwartaal van 2026 met 0,1% gestegen.^[2] Een aangepaste maatstaf voor de bbp-groei in het eurogebied, waarbij gebruik wordt gemaakt van de ‘aangepaste binnenlandse vraag’ in plaats van de Ierse bbp-cijfers, steeg in dezelfde periode met 0,2%, iets minder dan voorzien in de projecties van maart en een daling ten opzichte van de groei van 0,4% in het vierde kwartaal van 2025 (Grafiek 1, paneel a).^[3] Omdat de oorlog in het Midden-Oosten pas tegen het einde van het eerste kwartaal van 2026 begon, had die geen significant negatief effect op de groei in dat kwartaal.

Het conflict in het Midden-Oosten drukt de groeivooruitzichten op korte termijn, waarbij de energieprijsschokken en de onzekerheid sterker en hardnekkiger blijken dan eerder werd verwacht, waardoor de koopkracht en het vertrouwen verder afnemen. Enquêtegegevens van tot en met mei wijzen op een verslechtering van de groeiontwikkeling sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten. De samengestelde inkoopmanagersindex (PMI) voor de productie daalde in mei licht tot 48,6 punten, na een scherpe daling in april. De oorzaak was een daling van de PMI voor de productie in de verwerkende industrie – al bleef die boven het niveau dat duidt op groei – mede door voorraadvorming vanwege mogelijke aanbodverstoringen door het conflict in het Midden-Oosten. De toekomstgerichte PMI-indicatoren verbeterden enigszins ten opzichte van de dieptepunten in april, maar de levertijden van leveranciers liepen verder op. De Economic Sentiment Indicator van de Europese Commissie daalde in april eveneens scherp, voornamelijk door de slechtere stemming onder huishoudens en in de dienstensector, maar stabiliseerde zich enigszins in mei. De over het algemeen negatieve signalen voor de groeivooruitzichten op korte termijn die uit de enquêtegegevens naar voren komen, worden deels gecompenseerd door een veronderstelde sterke stijging van de Ierse bbp-groei, die echter met aanzienlijke onzekerheid is omgeven (Grafiek 1, paneel a). Wanneer voor Ierland de aangepaste binnenlandse vraag wordt gehanteerd, komt de groeivertraging duidelijker naar voren: de groei in het eurogebied daalt dan van 0,2% in het eerste kwartaal tot 0,1% in het tweede en derde kwartaal, alvorens in het vierde kwartaal weer licht toe te nemen tot 0,2%. Dit impliceert een neerwaartse bijstelling van 0,1 procentpunt voor het derde en vierde kwartaal ten opzichte van de projecties van maart en een gematigder ontwikkeling van de handel en de consumptie dan eerder werd voorzien.

Grafiek 1

Reëel bbp van het eurogebied

a) Groei reëel bbp

(procentuele mutaties van kwartaal op kwartaal en bijdragen in procentpunten, voor seizoensinvloeden en het aantal werkdagen gecorrigeerde kwartaalcijfers)

b) Niveaus reëel bbp

(index: 2024-I = 100)

De groei van het reële bbp neemt naar verwachting toe van 0,8% in 2026 tot 1,2% in 2027 en 1,5% in 2028 doordat de binnenlandse vraag zich herstelt. Dit is afhankelijk van de onderliggende aannames in de energieprijsfutures dat de schok tijdelijk is en dat de bijdrage van de netto-uitvoer in 2027 positief wordt (Grafiek 2). De particuliere consumptie levert op middellange termijn de grootste bijdrage aan de groei, gevolgd door de investeringen, die zich robuust ontwikkelen. In termen van uitgavencomponenten:

• Koopkrachtverlies en toegenomen onzekerheid zorgen op korte termijn voor gematigde consumptie van huishoudens, die echter op middellange termijn zou moeten aantrekken. Het consumentenvertrouwen is sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten merkbaar gedaald, wat wijst op terughoudender consumptiegedrag. Op langere termijn trekt de groei van de particuliere consumptie naar verwachting aan, mede door herstel van de reële loongroei – die in 2026 als gevolg van hogere inflatie daalt – en de nog steeds veerkrachtige arbeidsmarkten. Voor de spaarquote van huishoudens wordt op korte termijn volatiliteit verwacht, nu de huishoudens vanwege de energieschok met spaargeld hun consumptie op peil houden. Het op peil houden van de consumptie wordt in sommige landen ondersteund met begrotingssteun voor de energieprijzen, terwijl voorzorgsmotieven tijdelijk voor enige opwaartse druk op de besparingen zouden kunnen zorgen. De spaarquote zal naar verwachting op middellange termijn geleidelijk dalen vanaf een nog steeds hoog niveau (van 14,5% van het besteedbaar inkomen in 2025 tot 13,9% in 2028), doordat de onzekerheid afneemt, voorzorgsmotieven aan belang inboeten en het vertrouwen zich weer omhoog, richting de historische norm beweegt.
• De overheidsconsumptie blijft naar verwachting op middellange termijn de groei ondersteunen. De bijdrage van de overheidsconsumptie zal gedurende de projectieperiode echter iets lager uitvallen dan in de afgelopen jaren. Voor 2027 wordt een lichte vertraging verwacht. De belangrijkste oorzaak daarvan is het aflopen van de Next Generation EU (NGEU)-financiering in sommige landen en verdere budgettaire besparingen in andere landen (zie ook Kader 3).
• De groei van de investeringen zwakt in 2026 licht af, maar overtreft naar verwachting de bbp-groei gedurende de gehele projectieperiode vanwege de afnemende onzekerheid over de oorlog in het Midden-Oosten, de toenemende digitalisering en de hogere bestedingen aan defensie en infrastructuur. Door de grotere onzekerheid en geringere vraag zal het conflict in het Midden-Oosten de particuliere investeringen op korte termijn temperen. Ondanks krappere financieringsvoorwaarden zullen de bedrijfsinvesteringen (exclusief de volatiele Ierse investeringen in intellectuele-eigendomsproducten) zich vanaf de tweede helft van dit jaar herstellen, doordat de onzekerheid over de energieprijzen, het conflict in het Midden-Oosten en de knelpunten in de toeleveringsketen naar verwachting afnemen. Het herstel wordt daarnaast ondersteund door de aantrekkende vraag en de toenemende digitalisering in verband met de snelle vooruitgang in AI. Na het aflopen van het NGEU-programma neemt de groei van de overheidsinvesteringen in 2027-2028 af, maar die daling wordt grotendeels gecompenseerd door de groei van de bedrijfsinvesteringen, mede dankzij overloopeffecten van de hogere uitgaven voor defensie en infrastructuur naar de private sector, en geleidelijk hogere winsten door normalisering van de vraag. De investeringen in woningen worden in de eerste helft van 2026 gekenmerkt door aanzienlijke volatiliteit, mede door de invloed van het weer in de bouwsector, terwijl de vooruitzichten ongunstiger zijn geworden door de toenemende druk aan de aanbodzijde en de afzwakkende vraag. Niettemin zullen de investeringen in woningen zich gedurende de projectieperiode verder herstellen door de veerkrachtige arbeidsmarkten en zich herstellende reële inkomens. Hogere hypotheekrentes blijven de betaalbaarheid echter drukken.
• De uitvoer blijft naar verwachting gematigd door uitdagingen rond het concurrentievermogen van het eurogebied, die worden verergerd door factoren als de Amerikaanse invoerheffingen en de eerdere appreciatie van de euro. Op korte termijn zal de verzwakking van de mondiale bedrijvigheid als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten de groei van de uitvoer waarschijnlijk verder temperen. De omvang van de uitvoer wordt daarnaast ook op middellange termijn geremd door: (i) de veranderende vraag: door AI groeit de wereldhandel maar verschuift de vraag, weg van de belangrijkste exportproducten van het eurogebied; (ii) het vermogen van de uitvoer om op prijs te concurreren: dat blijft zwak, een zwakte die wordt versterkt door de sterke euro; en (iii) de nieuwe heffingen (zie Kader 2): die beperken de uitvoer naar de Verenigde Staten in toenemende mate en dat blijft naar verwachting ook op middellange termijn het geval. Hierdoor blijft het aandeel van het eurogebied in de mondiale exportmarkten naar verwachting gematigd. De invoer ondervindt op korte termijn de druk van de hoge energieprijzen en is zwak, en zal op middellange termijn in grote lijnen de ontwikkeling van de uitvoer volgen. Op middellange termijn leiden investeringen in AI en defensie tot vraag naar importproducten. Het uitvoersaldo levert naar verwachting een negatieve bijdrage aan de reële bbp-groei in 2026 en een kleine positieve bijdrage in 2027 en 2028.

Grafiek 2

Reële bbp-groei van het eurogebied – uitgesplitst naar belangrijkste uitgavencomponenten

(mutaties in procenten per jaar; bijdragen in procentpunten)

De binnenlandse vraag wordt naar verwachting ondersteund door aanhoudende budgettaire stimuleringsmaatregelen in verband met uitgaven voor defensie en infrastructuur. Het effect op de bbp-groei van de begrotingsuitgaven voor defensie en infrastructuur, die grotendeels voor rekening van Duitsland komen en waarvan in 2026 de sterkste impuls uitgaat, wordt geraamd op 0,5 procentpunt in de periode 2025-2028.^[4] De energiesteun die overheden sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten verlenen is vooral tijdelijk en heeft slechts een marginaal effect op de groei.

Vergeleken met de projecties van maart 2026 is de groei van het reëel bbp voor zowel 2026 als 2027 naar beneden bijgesteld met 0,1 procentpunt, en voor 2028 naar boven, eveneens met 0,1 (Grafiek 3 en Tabel 2). Het conflict in het Midden-Oosten heeft de olieprijzen, de geopolitieke onzekerheid en de volatiliteit op de grondstoffen- en financiële markten verder doen toenemen. De bbp-groei nam in het eerste kwartaal sterker af dan verwacht, maar dit kwam vooral door de volatiliteit van de Ierse cijfers, die aanleiding geeft tot relatief grote opwaartse bijstellingen van de Ierse groei op korte termijn. Afgezien van deze volatiliteit houdt de neerwaartse bijstelling van de groei op jaarbasis in 2026 voornamelijk verband met zwakkere vooruitzichten voor de consumptie, nu wordt aangenomen dat het conflict in het Midden-Oosten iets langer zal duren en daarom een sterker effect op de inflatie en dus op de reële inkomens zal hebben.^[5] Wat het einde van de projectieperiode betreft, dalende prijzen van energiegrondstoffen, herstel van het reëel besteedbaar inkomen en een verbetering van het vertrouwen impliceren een iets sterkere groei in 2028. Omdat de groeivooruitzichten in de projecties van maart al naar beneden waren bijgesteld, wordt het verwachte effect van de oorlog op de groei duidelijker wanneer de projecties van juni 2026 worden vergeleken met die van december 2025. Daaruit blijkt een cumulatieve neerwaartse bijstelling van 0,5 procentpunt voor 2026-2027 en een opwaartse bijstelling van 0,1 procentpunt voor 2028.

Grafiek 3

Bijstellingen van de projecties voor de reële bbp-groei ten opzichte van de projecties van maart 2026

a) Uitsplitsing naar effecten binnen het jaar en overloopeffecten	b) Uitsplitsing naar belangrijkste uitgavencomponenten
(in procentpunten)	(in procentpunten)

De arbeidsmarkt blijft naar verwachting veerkrachtig, omdat de tijdelijke daling van de economische bedrijvigheid door de oorlog in het Midden-Oosten voor bedrijven waarschijnlijk geen aanleiding is om tot inkrimping van hun personeelsbestand over te gaan. Na jaren van robuuste groei vertraagde de groei van de werkgelegenheid in 2025, en zelfs vóór het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten was de verwachting dat deze fase van evenwichtsherstel zich in 2026 en 2027 zou voortzetten. Uit de projecties van juni 2026 spreekt de verwachting dat bedrijven hun personeel op korte termijn grotendeels zullen aanhouden, ondanks de negatieve productieschok. Omdat de gevolgen van het conflict waarschijnlijk van voorbijgaande aard zijn, wegen de voordelen van ontslagen voor bedrijven niet op tegen het geld en de moeite die het kost om later weer personeel te moeten aannemen. De groei van de werkgelegenheid valt in 2026 naar verwachting iets lager uit dan in de projecties van maart werd voorzien, maar trekt aan in 2027 en 2028, wanneer ze naar verwachting toeneemt met 0,5-0,6% op jaarbasis (zie Grafiek 4, paneel a). Dit komt overeen met de dynamiek van de economische bedrijvigheid, waaronder positievere vooruitzichten voor de bbp-groei in 2028. Maar omdat de fase van evenwichtsherstel op de arbeidsmarkt voortduurt, blijft de werkgelegenheidsgroei onder het niveau dat men op grond van het historische verband met de productie zou verwachten. Dit aanpassingstraject leidt ertoe dat de groei van de arbeidsproductiviteit voor 2027 licht naar beneden wordt bijgesteld ten opzichte van de projecties van maart, met 0,1 procentpunt. Het werkloosheidscijfer daalt gedurende de projectieperiode naar verwachting tot 6,0% in 2028, een neerwaartse bijstelling ten opzichte van de projecties van maart (Grafiek 4, paneel b). Deze bijstelling hangt vooral samen met meevallende recente werkloosheidscijfers in sommige landen en de iets grotere groei van de productie en de werkgelegenheid die voor 2028 wordt verwacht. Voorts wordt verwacht dat structurele ontwikkelingen, zoals de demografie, zullen bijdragen tot een lager werkloosheidspercentage.

Grafiek 4

De arbeidsmarkt in het eurogebied

a) Werkgelegenheid	b) Werkloosheid
(mutaties in procenten per jaar)	(in procenten van de beroepsbevolking)

2.2 Prijzen en kosten

De totale HICP-inflatie is in april 2026 opnieuw aanzienlijk gestegen, waarbij de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten tot dusver voornamelijk beperkt blijven tot de energieprijzen.^[11] De stijging van de totale inflatie tot 3,0% in april, tegenover 2,6% in maart (en 1,9% in februari), werd veroorzaakt door een sterke stijging van de energie-inflatie, die weer het gevolg was van zowel een stijging van de energieprijzen ten opzichte van de voorgaande maand als een opwaarts basiseffect. De voedselinflatie bleef gelijk, terwijl de HICPX-inflatie daalde van 2,3% in maart naar 2,2% in april. De stijging van de NEIG-inflatie, die voortkwam uit stijgende inputkosten in de verwerkende industrie en hogere invoerprijzen, werd ruimschoots gecompenseerd door de lagere diensteninflatie. Al met al blijven de gevolgen van het conflict voor de consumptieprijzen exclusief energie tot dusver beperkt.

Grafiek 5

HICP-inflatie in het eurogebied

a) HICP

(mutaties in procenten per jaar)

b) HICP en componenten

(mutaties in procenten per jaar; in procentpunten)

De gemiddelde totale inflatie neemt naar verwachting toe tot 3,0% in 2026, voornamelijk als gevolg van de hogere energieprijzen, om te dalen naar 2,0% in 2028, wanneer de gevolgen van de energieschok wegebben (Grafiek 5). De totale inflatie stijgt naar verwachting tot 3,4% in het derde kwartaal van 2026 en blijft tot begin 2027 hoog, voornamelijk onder invloed van de energiecomponent. Geleidelijk doen zich echter ook indirecte effecten van de hogere energieprijzen voor, waardoor de HICP-inflatie exclusief energie toeneemt van 2,3% begin 2026 tot gemiddeld 2,7% in 2027.^[12] De in de basisprojecties voorziene indirecte en tweederonde-effecten vallen naar verwachting gematigder uit dan in de inflatieperiode 2021-2024. Dit komt voornamelijk doordat de schok in de totale energiekosten nu kleiner is, met veel geringere stijgingen van de groothandelsprijzen voor gas en elektriciteit (Grafiek 6), maar ook doordat het huidige klimaat minder inflatoir is, de geaggregeerde vraag en de arbeidsmarkt over het algemeen zwakker zijn, en de toeleveringsketens minder knelpunten kennen dan in de periode 2021-2024. Naar verwachting daalt de totale inflatie begin 2027 omdat de prijzen van energiegrondstoffen dan weer zijn gedaald en vanwege grote basiseffecten voor energie, waarbij de aanzienlijke stijgingen van de consumptieprijzen voor energie in 2026 uit de jaar-op-jaarvergelijking verdwijnen. Verwacht wordt dan ook dat de totale inflatie in het tweede kwartaal van 2027 sterk daalt, tot 2,3%, en zich op middellange termijn stabiliseert rond 2,0%. De verwachte bijdrage van de energie-inflatie is dan bijna nul en de indirecte en tweederonde-effecten van de energieschok zijn dan gering (Grafiek 5, paneel b). Mogelijke sterkere indirecte en tweederonde-effecten, zoals zich bij de vorige inflatoire schok voordeden, worden onderzocht in het scenario waarin de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten worden geanalyseerd (zie Kader 4).

Grafiek 6

Vergelijking van de groothandelsprijzen voor energiegrondstoffen in 2021-2022 met die waarvan in de huidige projecties voor 2026-2028 wordt uitgegaan

(mutaties in procenten per jaar; in procentpunten)

a) 2021-2022	b) Aannames voor de basisprojecties 2026-2028

De energie-inflatie piekt in het derde kwartaal van 2026 op 12,5%, om in 2027 sterk te dalen als gevolg van lagere prijzen van energiegrondstoffen en negatieve basiseffecten, en in 2028 weer op te lopen door de invoering van ETS2 (Grafiek 7). Het profiel van de energie-inflatie in 2026 is zeer onzeker en wordt beïnvloed door aannames ten aanzien van de prijzen van energiegrondstoffen, met name de olieprijzen, en hoge raffinage- en distributiemarges voor transportbrandstoffen. Prijsstijgingen van ruwe olie en geraffineerde olieproducten worden volledig en snel doorberekend in de consumptieprijzen voor vloeibare brandstoffen, in overeenstemming met historische patronen en op een in alle landen min of meer vergelijkbare manier. Bij gas en elektriciteit werken de groothandelsprijzen echter met vertraging in de consumptieprijzen door, op een manier die van land tot land verschilt. Recente veranderingen in de detailhandelsmarkten voor energie duiden er echter op dat de detailhandelsprijzen, met name die voor gas, iets sneller zouden kunnen reageren op veranderingen in de groothandelsprijzen dan in 2022. Gezien het huidige profiel van de schok, die hoofdzakelijk de olieprijzen betreft, is de verwachting dat vooral de brandstofprijzen verantwoordelijk zullen zijn voor de toename van de energie-inflatie. Tegelijkertijd zullen aangekondigde overheidsmaatregelen de impact van de energieprijsstijgingen verzachten. Deze zijn geconcentreerd in het tweede kwartaal en zullen naar verwachting de energie-inflatie in 2026 met gemiddeld ongeveer 0,6 procentpunt verlagen. Gezien de dalende koersen van olie- en gasfutures en de grote neerwaartse basiseffecten begin 2027 wordt de energie-inflatie in 2027 naar verwachting negatief. De invoering van ETS2 drijft de energie-inflatie in 2028 naar verwachting op.^[13]

Grafiek 7

HICP-energie-inflatie in het eurogebied

(mutaties in procenten per jaar)

Door de energieprijsschok neemt de voedselinflatie naar verwachting op korte termijn toe om later in de projectieperiode af te nemen tot 2% (Grafiek 8). De voedselinflatie bereikt naar verwachting in het tweede kwartaal van 2027 een hoogtepunt op 3,7% als gevolg van de stijgende binnenlandse prijzen van voedingsgrondstoffen, die weer samenhangen met de gestegen prijzen van energie en kunstmest en andere indirecte effecten van de energieprijsschok. Deze factoren doen het temperende effect van de dalende cacao- en koffieprijzen en de afnemende loondruk ruimschoots teniet. De verwachting is dat de voedselinflatie vervolgens weer afneemt doordat de grondstoffenprijzen zich stabiliseren en de indirecte effecten van de hogere energieprijzen wegebben.

Grafiek 8

De voedselinflatie in het eurogebied

(mutaties in procenten per jaar)

De HICPX-inflatie stijgt eerst geleidelijk naar gemiddeld 2,5% in 2026 en 2027 en daalt vervolgens naar 2,2% in 2028 (Grafiek 9). Op korte termijn stijgt de HICPX-inflatie geleidelijk tot een piek van 2,7% in het eerste kwartaal van 2027, voornamelijk als gevolg van een duidelijke stijging van de NEIG-inflatie tot 1,5%, terwijl de diensteninflatie naar verwachting grotendeels stabiel blijft, op ongeveer 3,3%. De HICPX-inflatie daalt dan in de loop van 2027 onder invloed van een daling van de diensteninflatie. De NEIG-inflatie stijgt naar verwachting verder, bereikt een piek van 1,6% in het tweede kwartaal van 2027, en daalt dan. Dit HICPX-profiel duidt op een geleidelijke opbouw van de indirecte effecten van de hogere energieprijzen, zowel binnenlands als mondiaal, die tot uiting komen in hogere prijzen voor reisdiensten, stijgende invoerprijzen en derhalve hogere inputkosten in de verwerkende industrie, deels getemperd door de afnemende arbeidskostendruk, de eerdere appreciatie van de euro en de invoerpenetratie uit China. In 2028 zullen zowel de NEIG- als de diensteninflatie naar verwachting matigen, door de wegebbende invloed van indirecte effecten en beperkte tweederonde-effecten via de lonen. De HICPX-inflatie daalt naar verwachting tot 2,2% in 2028, waarbij de diensteninflatie 2,8% bedraagt en de NEIG-inflatie 1,1%. Dat de profielen van de diensten- en de NEIG-inflatie zich aanvankelijk anders ontwikkelen, komt deels door de verschillen in timing en omvang waarmee de energieschok in de twee sectoren doorwerkt (energieschokken hebben doorgaans een snellere en grotere, zij het minder langdurige impact op de NEIG-inflatie), alsook door het feit dat de invoerprijzen bij de NEIG-inflatie een grotere rol spelen.^[14]

Grafiek 9

HICPX-inflatie in het eurogebied

(mutaties in procenten per jaar)

Ten opzichte van de projecties van maart 2026 is de totale HICP-inflatie voor 2026 met 0,4 procentpunt en voor 2027 met 0,3 procentpunt naar boven bijgesteld; voor 2028 is ze met 0,1 procentpunt naar beneden bijgesteld (Grafiek 10, paneel a). De opwaartse bijstellingen van de totale inflatie vloeien voort uit bijstellingen van alle componenten en zijn geconcentreerd in de tweede helft van 2026 en de eerste helft van 2027. Het hogere inflatieprofiel is in overeenstemming met de recente, onverwacht hogere inflatie van onbewerkte voedingsmiddelen en de HICPX, hogere aannames voor de prijzen van energie en voedingsgrondstoffen en sterkere verwachte effecten van de oorlog in het Midden-Oosten op de niet-energiecomponenten. De neerwaartse bijstelling van de totale inflatie voor 2028 is in overeenstemming met een iets sterkere daling van de aangenomen olieprijzen dan in de projecties van maart. De hogere HICPX-inflatie gedurende de projectieperiode weerspiegelt zowel de hogere diensteninflatie als de hogere NEIG-inflatie in 2026 en 2027, waarbij de NEIG-component zorgt voor opwaartse bijstellingen in 2027-2028 (Tabel 3). Omdat de energieschok al grotendeels in de projecties van maart was verdisconteerd, verschaffen de bijstellingen ten opzichte van de projecties van vóór het conflict een vollediger beeld van de gevolgen van de oorlog. De totale inflatie voor 2026 en 2027 is aanzienlijk naar boven bijgesteld (met respectievelijk 1,1 procentpunt en 0,5 procentpunt) ten opzichte van de projecties van december 2025, als gevolg van het onmiddellijke effect van de energieschok op de energie-inflatie en de vertraagde doorwerking ervan in niet-energiecomponenten. De totale inflatie voor 2028 is echter onveranderd, omdat een opwaarts indirect effect van de inflatie exclusief energie min of meer gecompenseerd wordt door een direct neerwaarts effect van de energiecomponent (Grafiek 10, paneel b). De HICP-energie-inflatie is ten opzichte van de projecties van december 2025 met 5,8 procentpunt naar boven bijgesteld (cumulatief voor 2026-2028), terwijl de HICP-inflatie exclusief energie met 1,1 procentpunt naar boven is bijgesteld. Deze laatste bijstelling houdt voornamelijk verband met indirecte effecten en, in mindere mate, tweederonde-effecten van de energieschok. In de standaardprojectiemodellen worden deze effecten bij grote schokken in de energieprijzen mogelijk onderschat, en om de sterkere doorwerking van de hogere energieprijzen weer te geven is daarom een klein aantal (op het oordeel van de samenstellers van deze projecties gebaseerde) opwaartse bijstellingen opgenomen.

Grafiek 10

Bijstellingen van de inflatieprojectie

a) Vergelijking met de projecties van maart 2026

(in procentpunten)

b) Vergelijking met de projecties van december 2025

(in procentpunten)

De nominale loongroei neemt naar verwachting in de loop van 2026 verder af, alvorens in 2027 licht te stijgen en zich in de tweede helft van de projectieperiode te stabiliseren. De groei van de loonsom per werknemer daalde in het vierde kwartaal van 2025, grotendeels in lijn met de projecties van maart. De verwachting is dat deze in de loop van 2026 verder zal dalen als gevolg van een zwakke groeidynamiek op korte termijn, een laag vertrouwen en grote onzekerheid, die ook de verwachting van een vertraging van de groei van de contractlonen ondersteunen. De groei van de loonsom per werknemer daalt naar verwachting van 3,9% in 2025 naar 3,2% in 2026, en blijft in 2027 en 2028 op dat niveau wanneer de economische omstandigheden verbeteren (Grafiek 11, paneel a). Verwacht wordt dat de reële loongroei in 2026 zal dalen en in de tweede helft van het jaar negatief wordt, alvorens in 2028 geleidelijk te convergeren naar de productiviteitsgroei (Grafiek 11, paneel b). Ten opzichte van de projecties van maart 2026 is de groei van de loonsom per werknemer voor 2026 naar beneden bijgesteld naar aanleiding van tekenen van afnemende loondruk in recente cijfers en loonakkoorden, en licht opwaarts herzien voor 2028. De huidige energieschok heeft naar verwachting een beperkt opwaarts effect op de loongroei, waarbij zwakkere vraagvoorwaarden en het minder breedgedragen karakter van de schok in vergelijking met de periode 2021-2024 helpen tweederonde-effecten te beperken.

Grafiek 11

Vooruitzichten voor de loonontwikkelingen in het eurogebied

a) Loonsom per werknemer

(mutaties in procenten per jaar)

b) Reële loonsom per werknemer, productiviteit en arbeidskosten per eenheid product

(mutaties in procenten per jaar)

De groei van de arbeidskosten per eenheid product zal, zo wordt voorzien, gedurende de projectieperiode geleidelijk dalen (Grafiek 11, paneel b). De afname in de loop van 2026 wordt verklaard door zowel dalende loongroei als stijgende productiviteitsgroei, terwijl ontwikkelingen op middellange termijn voortvloeien uit de productiviteitsgroei. Ook de groei van de bbp-deflator neemt naar verwachting af, als gevolg van een lagere groei van de arbeidskosten per eenheid product, die deels wordt gecompenseerd door een hogere bijdrage van de winst per eenheid product.

Verwacht wordt dat de groei van de invoerprijzen op korte termijn sterk zal stijgen alvorens in de tweede helft van de projectieperiode te dalen. Op jaarbasis zal het groeitempo van de invoerdeflator in 2026 naar verwachting 3,7% bedragen, tegenover 0,0% in 2025, onder invloed van de hogere prijsdruk van energiegrondstoffen, hoewel het tempo getemperd wordt door de eerdere appreciatie van de euro en goedkope invoer uit China. De groei van de invoerprijzen daalt dan naar verwachting tot 1,3% in 2028, als gevolg van een verwachte normalisering van de mondiale omstandigheden.

3 Alternatieve scenario’s voor de economische gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten

De belangrijkste onzekerheden rond de door medewerkers samengestelde projecties van juni 2026 houden verband met de huidige oorlog in het Midden-Oosten en het effect daarvan op de energieprijzen en de onzekerheid, en de verdere doorwerking naar de economie.^[17] Ter illustratie van deze onzekerheden worden de projecties, net als de projecties van maart 2026, aangevuld met een reeks alternatieve scenario’s. Die scenario’s illustreren alternatieve ontwikkelingen van de prijzen van energiegrondstoffen en de doorwerking ervan naar de economie van het eurogebied. De medewerkers kennen geen kansen toe aan deze scenario’s. Ze zijn bedoeld om de belangrijkste onzekerheden met betrekking tot de effecten van het conflict te illustreren. Terwijl in het basisscenario rekening is gehouden met het prijsverloop van energiegrondstoffen dat in de technische aannames is verwerkt (zie Kader 2), verschillen de alternatieve scenario’s in drie belangrijke opzichten: de omvang van de energieschok, de mate van onzekerheid en de kracht van de transmissie van de energieschok naar de prijzen exclusief energie (Tabel 4). Wat de transmissie betreft, kunnen niet-lineariteiten en tweederonde-effecten op de inflatie van belang zijn in de context van grote schokken, wat een belangrijke les was uit de beoordeling door de ECB van de monetairbeleidsstrategie in 2025 (zie Kader 4). In gevoeligheidsanalyses voor het ernstige scenario worden de gevolgen onderzocht van twee risico’s die momenteel zeer vaak voorkomen, namelijk rantsoenering van de energievoorziening en tekorten aan vliegtuigbrandstof. In lijn met de gebruikelijke conventie voor scenarioanalyses in de door medewerkers samengestelde projecties wordt er in de scenario’s van uitgegaan dat het monetair en begrotingsbeleid in het eurogebied dezelfde zijn als in het basisscenario.^[18] De projecties voor de korte en lange rente zijn gebaseerd op marktverwachtingen.

3.1 Belangrijkste aannames die aan de alternatieve scenario’s ten grondslag liggen

3.1.1 Prijzen van energiegrondstoffen

In de alternatieve scenario’s worden distributies gebruikt die zijn afgeleid van de van opties afgeleide waarschijnlijkheden om alternatieve ontwikkelingen voor de olieprijzen en groothandelsprijzen voor gas vast te stellen. Aangenomen wordt dat de olie- en gasprijzen vanaf het derde kwartaal van 2026 het 25e percentiel van de marktgebaseerde verdelingen volgen in het mildere scenario, het 75e percentiel in het ongunstige scenario en het 95e percentiel in het ernstige scenario (Grafkiek 12).^[19] Deze percentielen bieden een marktgebaseerde beoordeling van de huidige risico’s rond de energieprijzen en omvatten impliciet alternatieve ontwikkelingen van de oorlog in het Midden-Oosten en de gevolgen daarvan voor verstoringen van de energievoorziening.

• In het mildere scenario daalt de olieprijs tot $ 88 per vat en de gasprijzen tot € 41 per MWh in het derde kwartaal van 2026 en ligt deze gedurende de gehele projectieperiode ongeveer 15-20% onder het referentieniveau. Dit verwachte beloop weerspiegelt waarschijnlijk de verwachting van beleggers dat het conflict zeer snel zou kunnen worden opgelost, wat zou leiden tot een snelle normalisering van de mondiale olie- en gasmarkten en een terugkeer van de prijzen naar het niveau van voor de oorlog tegen eind 2026.
• In het ongunstige scenario stijgt de olieprijs tot USD 122 per vat en de gasprijzen tot € 60 per MWh in het derde kwartaal en blijft deze gedurende de gehele projectieperiode ongeveer 20-30% boven het niveau van de basisprojectie, waarschijnlijk als gevolg van de marktverwachtingen van een langer conflict dan in het basisscenario wordt aangenomen.
• In het ernstige scenario stijgen de olieprijzen ten opzichte van het basisscenario met circa 60% en verdubbelen de gasprijzen tot respectievelijk $ 166 per vat en € 98 per MWh in het derde kwartaal. De schokken zijn ook zeer hardnekkig, waarbij de afwijkingen ten opzichte van het basisscenario aan het einde van de projectieperiode nog steeds van vergelijkbare omvang zijn. Deze hardnekkigheid is deels het gevolg van grotere onzekerheid op langere termijn, waardoor de van opties afgeleide waarschijnlijkheden toenemen. Ook kan deze een afspiegeling vormen van marktverwachtingen van een langdurig conflict in combinatie met aanzienlijke schade aan de regionale infrastructuur voor de olie- en gasproductie, waardoor de energieprijzen gedurende langere tijd hoog blijven.

Grafiek 12

Aannames voor het beloop van de prijzen van olie en Europees aardgas

a) Olieprijzen	b) Gasprijzen
(USD per vat)	(EUR per MWh)

3.1.2 Onzekerheid en de doorwerking daarvan in de financieringsvoorwaarden

In het ongunstige en het ernstige scenario wordt aangenomen dat een escalatie van de oorlog in het Midden-Oosten de mondiale onzekerheid zou vergroten en zou leiden tot een herbeprijzing op de financiële markten – zij het in uiteenlopende mate – die de particuliere consumptie, de investeringen en de handel zou drukken. De VIX-index wordt in de scenario’s gebruikt als maatstaf voor de mondiale onzekerheid. Er wordt uitgegaan van een tijdelijke piek bij het ongunstige scenario, die bij het ernstige scenario hoger en hardnekkiger zou zijn. Deze aannames zijn grotendeels in overeenstemming met eerder waargenomen periodes van vergelijkbare geopolitieke spanningen, onder meer tijdens de oorlog van Rusland tegen Oekraïne en het conflict in het Midden-Oosten in oktober 2023 (Grafiek 13, paneel a). Over het algemeen heeft de onzekerheid in de scenario’s op twee manieren invloed op de economie: op directe wijze, door het effect op het reële bbp in de vorm van schokken in consumentenvertrouwen, en op indirecte wijze, door de transmissie ervan naar de financieringsvoorwaarden.

Grafiek 13

Aannames voor de VIX-index en impact op enkele financiële variabelen

a) VIX-index

(index)

b) Rendementsecarts op bedrijfsobligaties en bedrijfskredieten in het ongunstige en ernstige scenario

(afwijkingen van het basisscenario in basispunten)

In het ongunstige scenario heeft de tijdelijke toename van de onzekerheid een kortstondige impact op de kosten van schuldfinanciering via de markt voor bedrijven in het eurogebied en leidt deze tot een relatief gematigde reactie van de prijsstelling van leningen. In het ernstige scenario vallen de effecten duidelijker uit, omdat in dat geval wordt uitgegaan van een langer aanhoudende volatiliteit (Grafiek 13, paneel b).^[20] In het ongunstige scenario stijgen de rendementsecarts op bedrijfsobligaties met ongeveer 40 basispunten voor één kwartaal, maar nemen ze weer snel af. Het model voorspelt daarbij een snelle terugkeer naar een toestand van lage volatiliteit. In het ernstige scenario blijven de ecarts tot 2027 aanzienlijk hoger dan in het basisscenario en nemen ze pas tegen het einde van de projectieperiode af, wanneer de VIX-index in lijn is met een toestand van lage volatiliteit. De ecarts bij kredieten (boven de risicovrije rente) vertonen in het ongunstige scenario een beperkte en geleidelijke stijging, aangezien banken de gevolgen van tijdelijk grotere financiële onzekerheid zouden kunnen opvangen, terwijl de stijging in het ernstige scenario sterker en langduriger is. In het ongunstige scenario daalt de waardering van bedrijfsaandelen in het derde en vierde kwartaal van 2026 gemiddeld met ongeveer 7 procentpunt, waarna die zich in 2027 vrijwel volledig herstelt. In het ernstige scenario blijft die waardering in 2027 meer dan 10% onder het basisscenario.

3.2 Macro-economische gevolgen

3.2.1 Internationale klimaat

Aangezien de directe handelsbetrekkingen met de conflictregio relatief beperkt zijn, zal de schok naar verwachting vooral doorwerken in de wereldeconomie in de vorm van toegenomen onzekerheid en directe en indirecte effecten van hogere energie- en voedselprijzen (Grafiek 14). De toegenomen onzekerheid zal naar verwachting wereldwijd de activaprijzen doen dalen, de financieringsvoorwaarden verkrappen en de uitgaven en handel verzwakken. Hogere olie- en gasprijzen doen de invoerkosten stijgen en de reële inkomens dalen en drukken het zwaarst op energie-invoerende economieën. De stijgende energiekosten drijven ook de voedselprijzen op, waardoor de inflatie toeneemt en de mondiale vraag verder wordt getemperd.^[21]

In het ongunstige scenario wordt de wereldeconomie getroffen door een gematigde maar aanhoudende negatieve aanbodschok. De combinatie van de onzekerheid, energie en voedingsmiddelen zorgt voor neerwaartse druk op de economische bedrijvigheid en opwaartse druk op de inflatie. Het vertrouwen neemt af, de druk op de invoerkosten stijgt en het reële inkomen daalt. Voor de Verenigde Staten wordt verwacht dat de bbp-groei in 2027 ongeveer 0,1 procentpunt lager uitkomt dan in het basisscenario, terwijl de inflatie in 2027 een piek van ongeveer 0,6 procentpunt boven het basisscenario bereikt. Voor de wereldeconomie exclusief het eurogebied wordt verwacht dat de bbp-groei in 2027 ongeveer 0,2 procentpunt lager uitkomt dan in het basisscenario, terwijl de inflatie in 2027 een piek van ongeveer 0,9 procentpunt boven het basisscenario bereikt. Wat het eurogebied betreft, daalt de nominaal-effectieve wisselkoers naar verwachting licht om daarna te normaliseren, terwijl de buitenlandse vraag in 2028 ongeveer 0,9% onder het basisscenario zal liggen.

Grafiek 14

Gevolgen voor de Verenigde Staten en de wereldeconomie exclusief het eurogebied

a) Verenigde Staten

(afwijking t.o.v. groeicijfers basisscenario, in procentpunten)

b) Wereldeconomie exclusief het eurogebied

(afwijking t.o.v. groeicijfers basisscenario, in procentpunten)

In het ernstige scenario is de negatieve aanbodschok veel groter en blijven de effecten ervan langer aanhouden. De energieschok, die langer en hardnekkiger is, genereert een sterkere inflatie-impuls, de onzekerheid neemt sterker toe en de grotere effecten van voedselgerelateerde factoren hollen de koopkracht in alle economieën verder uit. Voor de Verenigde Staten wordt verwacht dat de bbp-groei in 2027 ongeveer 0,5 procentpunt lager uitkomt dan in het basisscenario, terwijl de inflatie in 2027 een piek van ongeveer 1,7 procentpunt boven het basisscenario bereikt. Voor de wereldeconomie exclusief het eurogebied wordt verwacht dat de bbp-groei in 2027 ongeveer 1 procentpunt lager uitkomt dan in het basisscenario, terwijl de inflatie in 2027 een piek van ongeveer 2,6 procentpunt boven het basisscenario bereikt. Wat het eurogebied betreft, zal de nominaal-effectieve wisselkoers eerst dalen om daarna te normaliseren, terwijl de buitenlandse vraag in 2028 naar verwachting ongeveer 3% onder het basisscenario zal liggen.

In het mildere scenario ebben deze negatieve overloopeffecten sneller weg. In dat scenario is de groei hoger en de inflatie lager dan in de mondiale basisprojectie. Naarmate de energieprijzen weer sneller dalen, neemt de inflatie-impuls sneller af, daalt de onzekerheid, normaliseren de financieringsvoorwaarden en groeit de buitenlandse vraag. Daardoor doet de wereldhandel het beter en profiteert het eurogebied van een meer ondersteunende externe omgeving dan in het basisscenario.

Kader 4
Kalibratie van de indirecte en tweederonde-effecten op de inflatie exclusief energie in het eurogebied in de alternatieve scenario’s

Door Antoine Kornprobst en Srečko Zimic

De inflatieperiode 2021-2024 in het eurogebied laat zien dat de doorwerking van grote energieprijsschokken aanzienlijk sterker kan zijn dan waargenomen in de historische patronen die in standaardprojectiemodellen zijn opgenomen. Uit prognose-evaluaties met behulp van het ECB-BASE-model blijkt dat de standaardparameters van projectiemodellen, op basis van ramingen over een lange onderzoeksperiode, een aanzienlijk kleinere doorwerking van energieschokken in de consumptieprijzen impliceren dan in 2021-2024.^[22] Grafiek A laat zien dat alternatieve (niet-lineaire) empirische kaders op een aanzienlijk sterkere doorwerking van energieschokken uitkomen dan standaardmodellen. De elasticiteiten in de projectiemodellen van het Eurosysteem wijzen op een niet-lineaire aanpassing die afhangt van het niveau van de olieprijzen. Uit een geraamd niet-lineair panelmodel blijkt dat de doorwerking van energieprijzen in de inflatie veel sterker wordt wanneer schokken optreden in een omgeving die wordt gekenmerkt door krappe arbeidsmarkten, hoge inflatie en grote schokken. Een Bayesiaans autoregressief model (BVAR) voor inflatie laat een even sterke doorwerking van energieprijzen in de consumptieprijzen zien. Een machinelearningmodel dat niet-lineaire gegevens kan produceren, laat zien dat grote inflatoire schokken nog sterkere effecten hebben (ongeveer 1,5 keer groter dan na middelgrote schokken).^[23] Ook het Bernanke-Blanchard-model, dat specifiek is ontworpen om de sterke inflatiestijging van 2021-2024 te analyseren, wijst op veel sterkere reacties van de lonen, de kerninflatie en de totale inflatie dan de reguliere ECB-BASE-elasticiteiten. Niet-lineaire versies van structurele modellen zoals het new area-wide model (NAWM II) wijzen erop dat grote energieschokken tot asymmetrische en situatieafhankelijke prijsreacties kunnen leiden via niet-lineaire Phillips-curves en indirecte kanalen voor productiekosten.

Om rekening te houden met deze bevindingen is het ECB-BASE-model in alle scenario’s verschillend gekalibreerd om een deel van de sterkere indirecte en tweederonde-effecten weer te geven die zich in het ongunstige en ernstige scenario waarschijnlijk zouden voordoen (Grafiek A). Het huidige klimaat verschilt van dat van de inflatieperiode 2021-2024. Over het geheel genomen is er nu sprake van een zwakkere vraag, minder verstoring van de toeleveringsketens, minder begrotingssteun en een iets geringere mate van krapte op de arbeidsmarkt, wat wijst op een zwakkere transmissie dan tijdens die periode. Tegelijkertijd zouden de herinnering aan de eerdere inflatie en het mondialere karakter van de huidige schok de doorwerking kunnen versterken. De kalibraties zijn daarom bedoeld om een plausibele sterkere doorwerking dan in het standaard ECB-BASE-model weer te geven, maar nog steeds in mindere mate dan tijdens de periode 2021-2024. Aangezien de scenarioanalyse ten doel heeft risico’s te beoordelen in plaats van de meest waarschijnlijke prognose te geven, is het belangrijk om de mogelijkheid van niet-lineaire verhoudingen in overweging te nemen. Het ongunstige en het ernstige scenario omvatten daarom een sterkere doorwerking in de HICP-energie- en voedselinflatie, een sterkere transmissie van de energieprijzen naar de kerninflatie (d.w.z. de inflatie exclusief energie en voedingsmiddelen), een grotere gevoeligheid van de inflatieverwachtingen voor de gerealiseerde inflatie, en een hogere loonindexering.^[24],[25], In het mildere scenario wordt uitgegaan van dezelfde indirecte en tweederonde-effecten als in de basisprojectie (zie Paragraaf 2.2).

Grafiek A

Doorwerking van de energieschok in de totale en de kernprijzen voor verschillende modellen na twaalf kwartalen

3.2.2 De macro-economische implicaties voor het eurogebied

De verschillende scenario’s wijzen op aanzienlijke neerwaartse risico’s voor de groei in het eurogebied en opwaartse risico’s voor de inflatie (Tabel 6 en Grafiek 15). Zowel het ongunstige als het ernstige scenario laten een geleidelijk zwakkere bbp-groei in het eurogebied zien (in de periode 2026-2027) en een hogere, hardnekkigere inflatie (over de volledige projectieperiode) dan in de basisprojecties van juni. In het ernstige scenario is er sprake van een uitgesproken verslechtering van de vooruitzichten als gevolg van aanhoudende energie- en onzekerheidsschokken. In het mildere scenario veert de economische bedrijvigheid weer op en neemt de inflatie sneller af.

In het mildere scenario herstelt de bbp-groei iets eerder en matigt de inflatie sneller dan in het basisscenario. Doordat de stijging van de energieprijzen in dit scenario sneller wegebt dan in de basisaannames, daalt de inflatie tot onder het basisniveau en komt die in 2027 en 2028 onder de doelstelling van 2% uit. Lagere energieprijzen zouden ook de bbp-groei ten goede komen. De reële groei komt daarbij iets boven het basisscenario uit, op 1,4% in 2027 en 1,6% in 2028.

In het ongunstige scenario leidt de schok tot een aanhoudende opwaartse verschuiving van de energieprijzen met langere inflatoire druk tot gevolg, terwijl de bbp-groei op korte termijn wordt afgezwakt. De reële bbp-groei zakt terug onder het basisscenario, naar 0,7% in 2026 en 0,9% in 2027, maar stijgt opnieuw tot 1,5% in 2028 wanneer de energieprijzen dalen en de onzekerheid afneemt. De HICP-inflatie stijgt in dit scenario tot 3,3% in 2026 en blijft met 3,0% hoog in 2027, alvorens in 2028 uit te komen op 2,3%. De kerninflatie piekt in 2027 op 2,7%, als gevolg van de geleidelijke ontwikkeling van indirecte en tweederonde-effecten op prijzen en lonen, en daalt tot 2,3% in 2028.

Het ernstige scenario laat een aanzienlijk uitdagender macro-economisch klimaat zien, dat beïnvloed wordt door sterkere en hardnekkigere schokken in de grondstoffenprijzen in combinatie met versterkte indirecte en tweederonde-effecten. De reële bbp-groei daalt aanzienlijk tot 0,5% in 2026, met een negatieve groei in de tweede helft van het jaar, en tot 0,4% in 2027, wat wijst op een aanhoudend zwakke bedrijvigheid. In 2028 veert de bbp-groei weer op naar 1,6%. De totale inflatie neemt sterk toe, tot 4,0% in 2026 en een piek van 5,3% in 2027, terwijl de kerninflatie aanzienlijk stijgt doordat de hogere energieprijzen steeds meer doorwerken in de binnenlandse prijzen en lonen.

Grafiek 15

Basisscenario en alternatieve scenario’s voor de belangrijkste variabelen van het eurogebied

Reëel bbp

(veranderingspercentages op kwartaalbasis)

HICP	HICPX
(mutaties in procenten per jaar)	(mutaties in procenten per jaar)
HICP energie	HICP voedingsmiddelen
(mutaties in procenten per jaar)	(mutaties in procenten per jaar)

De negatieve macro-economische effecten van het ongunstige en het ernstige scenario vloeien in eerste instantie voornamelijk voort uit hogere energiekosten en onzekerheid. Na verloop van tijd ontstaan ze echter steeds vaker door bredere overloopeffecten op de handel, de binnenlandse vraag en de kerninflatie. Uit Grafiek 16 blijkt dat de verslechtering van de reële bbp-groei voornamelijk het gevolg is van hogere energieprijzen, toegenomen onzekerheid en zwakkere handel. In 2027 vertraagt de groei verder doordat de zwakkere mondiale vraag, die deels te wijten is aan hogere internationale voedsel- en energieprijzen, de uitvoer van het eurogebied steeds meer drukt, terwijl hogere energieprijzen en krappere financieringsvoorwaarden de binnenlandse vraag verder afremmen. Tegen 2028 normaliseert de bbp-groei geleidelijk naarmate de druk op de energieprijzen wegebt en de lonen zich na de aanvankelijke daling van de reële inkomens enigszins herstellen. Het belangrijkste transmissiekanaal voor de inflatie zijn de hogere energiekosten, die een direct effect hebben op de energie-inflatie maar ook de productiekosten voor niet-energetische producten verhogen. In het ernstige scenario werken sterkere indirecte en tweederonde-effecten steeds meer door in de voedsel- en kerninflatie, wat leidt tot een aanzienlijk hardnekkigere HICP-inflatie. In het mildere scenario wordt de groei ondersteund door een lagere inflatie dan in het basisscenario, grotendeels als gevolg van lagere energieprijzen, en verder gestimuleerd door een gunstigere externe omgeving.

Grafiek 16

Impact op de economie van het eurogebied naar kanaal of component in verschillende scenario’s

a) Reëel bbp, naar kanaal

(afwijking t.o.v. groeicijfers basisscenario, in procentpunten)

b) HICP, naar kanaal

(afwijking t.o.v. groeicijfers basisscenario, in procentpunten)

C) HICP, naar component

(afwijking t.o.v. groeicijfers basisscenario, in procentpunten)

3.3 Gevoeligheidsanalyses van de energievoorziening en verstoringen voor vliegtuigbrandstof in het ernstige scenario

Naast de risicokanalen die al in beschouwing zijn genomen voor de verschillende scenario’s zijn ook gevoeligheidsanalyses uitgevoerd voor twee bijkomende risicokanalen, die beide betrekking hebben op energieproducten. Het gaat hierbij om het effect van rantsoenering van de energievoorziening en tekorten aan vliegtuigbrandstof. De gevoeligheden worden alleen gepresenteerd voor het ernstige scenario, aangezien deze kanalen het meest relevant zijn bij grote en hardnekkige schokken en daarom in de eerste plaats van invloed zijn op resulterende staartrisico’s. In overeenstemming met de bij de analyses vastgestelde aanbodschok zou in beide gevallen de reële bbp-groei lager en de inflatie hoger zijn.

3.3.1 Verstoringen van de energievoorziening

Bijkomende fysieke verstoringen van de energievoorziening, als gevolg van de opschorting van de uitvoer van ruwe en geraffineerde energiebronnen uit de Perzische Golf, zouden de levering van aardoliegas en geraffineerde aardolieproducten in het eurogebied met 3% kunnen verminderen en de impact van de oorlog in het Midden-Oosten nog groter maken dan enkel de prijseffecten die in de scenario’s zijn opgenomen. Om dit risico te beoordelen, wordt gebruik gemaakt van een multinationaal en multisectoraal dynamisch stochastisch algemeen evenwichtsmodel (DSGE) met wereldwijde productienetwerken, waarmee kan worden geanalyseerd hoe verstoringen bij de toelevering van energie-inputs zich verspreiden in sectoren en landen door middel van input-outputverbanden.^[26] Het effect op de bedrijvigheid is aanzienlijk: de bbp-groei in het eurogebied daalt in 2026 en 2027 met ongeveer 0,3 procentpunt (Grafiek 17). Gezien de schok zich voordoet bij de toelevering, werkt deze ook door in de marginale kosten en verkoopprijzen van bedrijven, waardoor de totale HICP-inflatie in het eurogebied in 2026 stijgt met ongeveer 0,1 procentpunt, in 2027 met 0,4 procentpunt en in 2028 met 0,2 procentpunt, bovenop de effecten in het ernstige scenario.

3.3.2 Tekorten aan vliegtuigbrandstof

In geval van extreme tekorten zou het mondiale luchtvervoer met 50% kunnen dalen.^[27] Volgens een multinationaal multisectoraal DSGE-model met mondiale productienetwerken zouden dergelijke verstoringen van het luchtvervoer de bbp-groei van het eurogebied in 2027 met ongeveer 0,1 procentpunt doen dalen en de totale en kerninflatie in 2027 en 2028 met ongeveer 0,2 procentpunt doen stijgen (Grafiek 17). In het model wordt ervan uitgegaan dat het moeilijk zou zijn om het luchtvervoer te vervangen door andere vervoersmethoden, met name voor internationale reizen en tijdgevoelige goederen.

Grafiek 17

Gevolgen voor de groei en inflatie in het eurogebied in het ernstige scenario op basis van de gevoeligheidsanalyse

a) Groei reëel bbp	B) HICP-inflatie
(afwijking t.o.v. groeicijfers ernstige scenario, in procentpunten)	(afwijking t.o.v. groeicijfers ernstige scenario, in procentpunten)

3.4 Voorbehoud bij de scenarioanalyse

Deze scenarioanalyses omvatten geen monetaire of budgettaire beleidsreacties die de gevolgen van de inflatie zouden verzachten, noch andere kanalen die de macro-economische impact zouden kunnen beïnvloeden. Zoals gebruikelijk bij scenarioanalyses in de door medewerkers samengestelde projecties, wordt in de scenario’s uitgegaan van een ongewijzigd monetair en begrotingsbeleid ten opzichte van het basisscenario. De aanzienlijke stijgingen van de inflatie, met name in het ernstige scenario, zouden waarschijnlijk gedeeltelijk worden gecompenseerd door een krapper monetair beleid of budgettaire steunmaatregelen die de consumptieprijzen van energie zouden kunnen verlagen – zoals tijdens de periode van hoge inflatie in 2022-2024. Andere kanalen die niet expliciet in de analyses zijn opgenomen, zijn mogelijke positieve effecten in landen van het eurogebied die kunnen profiteren van toeristen die anders naar het Midden-Oosten zouden zijn gegaan, en de effecten van migratiedruk in verband met een mogelijke vluchtelingencrisis.

4 Gevoeligheidsanalyses

4.1 Alternatieve energieprijsontwikkelingen

Alternatieve ontwikkelingen van de prijzen van energiegrondstoffen wijzen op aanzienlijke opwaartse risico’s voor de inflatie, met name op de korte termijn, en neerwaartse risico’s voor de groei. De medewerkersrojecties zijn gebaseerd op de technische aannames zoals uiteengezet in Kader 2. In deze gevoeligheidsanalyse worden de risico’s geanalyseerd aan de hand van verschillende percentielen van de van opties afgeleide neutrale waarschijnlijkheden voor zowel de olie- als de gasprijzen.^[28] Daarnaast wordt voor zowel de olie- als de gasprijzen een gevoeligheidsanalyse met constante prijzen uitgevoerd. Deze analyse verschilt van de in paragraaf 3 gepresenteerde scenario’s over het conflict in het Midden-Oosten, in die zin dat hier alleen de prijzen van energiegrondstoffen worden meegenomen, terwijl in de scenario’s ook onzekerheid een rol speelde in de manier waarop de macro-economische effecten werden beoordeeld.^[29] De resultaten zijn in Tabel 7 te vinden.

Grafiek 18

Alternatieve ontwikkelingen van de aannames voor energieprijzen

a) Olieprijsaanname

(USD/vat)

b) Gasprijsaanname

(EUR/MWh)

4.2 Alternatieven voor het beloop van de wisselkoers

Alternatieve ontwikkelingen van de wisselkoers wijzen op de mogelijkheid van een verdere appreciatie van de euro, vooral op de middellange termijn, en dus op enige neerwaartse risico’s voor de groei en de inflatie. De technische aannames voor de wisselkoersen in de basisprojecties worden gedurende de projectieperiode constant gehouden. Alternatieve neerwaartse en opwaartse ontwikkelingen worden afgeleid van het 25e en 75e percentiel van de van opties afgeleide neutrale waarschijnlijkheden voor de USD/EUR-wisselkoers op 21 mei 2026, die wezen op een appreciatie van de euro (Grafiek 19). Mogelijk komt dit doordat de verwachtingen van marktdeelnemers ten aanzien van het monetair beleid in het eurogebied ten opzichte van de Verenigde Staten, alsook de verwachtingen omtrent een mogelijke oplossing voor de oorlog in het Midden-Oosten, de euro ondersteunen. De effecten van de alternatieve ontwikkelingen worden beoordeeld aan de hand van macro-economische modellen van medewerkers van de ECB en het Eurosysteem. Tabel 8 toont het gemiddelde effect op de productiegroei en de inflatie dat uit de modellen naar voren komt.

Grafiek 19

Alternatieve ontwikkelingen voor de USD/EUR-wisselkoers

Kader 6
Een update over de prestaties van de door medewerkers van het Eurosysteem/de ECB samengestelde projecties voor groei en inflatie

Door Anna-Camilla Hofmann-Drahonsky, Adrian Page en Elena Rusticelli

De nauwkeurigheid van de door medewerkers van het Eurosysteem/de ECB samengestelde projecties wordt regelmatig beoordeeld om lessen te kunnen trekken uit fouten uit het verleden en om de betrouwbaarheid van de projecties voor het monetair beleid te meten. In overeenstemming met de beoordeling door de ECB van haar monetairbeleidsstrategie in 2025, waarin werd aangegeven dat transparante communicatie over projectiefouten ook belangrijk is, omvatten de door medewerkers van het Eurosysteem samengestelde projecties elk jaar in juni een evaluatie van de fouten rond de groei- en inflatieprojecties voor verschillende periodes^[30] In dit kader bespreken we de recente prestaties van de projecties tot en met het eerste kwartaal van 2026. De fouten blijken over het geheel genomen beperkt te zijn, ondanks enige volatiliteit. De huidige oorlog in het Midden-Oosten brengt echter aanzienlijke uitdagingen met zich mee voor economische prognoses en vereist nauwlettend toezicht op binnenkomende gegevens en flexibiliteit om projecties snel aan te passen om aanhoudende voorspellingsfouten te voorkomen.

De projectiefouten op korte termijn voor de bbp-groei van het eurogebied in 2025 waren volatiel als gevolg van handelsspanningen en verhoogde mondiale onzekerheid, terwijl de fouten een jaar vooruit ruim onder de historische gemiddelden lagen (Grafiek A). De sterker dan verwachte uitvoer en investeringen van het eurogebied hebben ertoe geleid dat de groei van het eurogebied in het eerste en derde kwartaal van 2025 hoger was dan voorzien, waarbij de projectiefouten een kwartaal vooruit boven de gemiddelden van de periode vóór de coronapandemie lagen. Deze onderschattingen zijn respectievelijk toe te schrijven aan de onverwachte impuls van grootschalige vervroegde aankopen (frontloading) in de aanloop naar de hogere Amerikaanse heffingen en de langzamer dan verwachte afbouw ervan, met name in Ierland. Nadat de groei gedurende het grootste deel van de periode 2021-2024 aanzienlijk lager uitviel dan verwacht, daalden de fouten een jaar vooruit daarna echter tot ruim onder de gemiddelde absolute fout van vóór de pandemie, waarbij enkele kleine fouten deels het gevolg waren van een sterker dan voorziene buitenlandse vraag naar goederen en diensten uit het eurogebied. De huidige oorlog in het Midden-Oosten begon tegen het einde van het eerste kwartaal van 2026 en had daarom weinig impact op de fouten een kwartaal vooruit voor de reële bbp-groei in dat kwartaal. De grote overschatting was eerder toe te schrijven aan idiosyncratische factoren die van invloed waren op de raming voor het Ierse bbp, die sterk negatief was.^[31]

Grafiek A

Fouten in de door medewerkers van het Eurosysteem/de ECB samengestelde projecties voor de groei van het reële bbp op kwartaalbasis in het eurogebied sinds 2021

a) Fouten één kwartaal vooruit

(in procentpunten)

b) Fouten één jaar vooruit

(in procentpunten)

De nauwkeurigheid van de inflatieprojecties op korte termijn is de afgelopen tijd in overeenstemming met de historische gemiddelden. De prestaties van de projecties een jaar vooruit zijn aanzienlijk verbeterd, terwijl volatiele energieprijzen een belangrijke uitdaging blijven voor inflatieprojecties op korte termijn (Grafiek B). Terwijl de inflatieprojecties één jaar vooruit zeer nauwkeurig waren in 2025, waren de fouten een kwartaal vooruit meer in overeenstemming met de absolute gemiddelde fout van vóór de pandemie (+/- 0,3 procentpunt) en waren ze vrij volatiel. De volatiliteit loopt sterk gelijk met de fouten die werden opgetekend bij de projecties voor de energiecomponent van de HICP-inflatie in die periode (die op hun beurt grotendeels verband houden met fouten in de technische aannames voor de prijzen van energiegrondstoffen, op basis van de futuresprijzen op het moment dat de projecties werden geproduceerd). De hoger dan verwachte energie-inflatie was ook de belangrijkste oorzaak van de kleine positieve projectiefout in het eerste kwartaal van 2026 en houdt voornamelijk verband met het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten, waardoor de prijzen van energiegrondstoffen, met name voor olie, veel meer zijn gestegen dan door de markten was aangenomen. In overeenstemming met de sinds de pandemie waargenomen tendens waren onvoorziene veranderingen in de energieprijzen over het geheel genomen goed voor gemiddeld ongeveer 60% van de totale inflatiefouten op korte termijn in 2025 en 70% in het eerste kwartaal van 2026. Ter vergelijking: de weging van energie in de HICP-mand bedraagt minder dan 10%.

Grafiek B

Fouten in de door medewerkers van het Eurosysteem/de ECB samengestelde projecties voor de totale HICP-inflatie in het eurogebied sinds 2021

a) Fouten één kwartaal vooruit

(in procentpunten)

b) Fouten één jaar vooruit

(in procentpunten)

In lijn met andere voorspellers uit de private sector en internationale instellingen zijn de groeiprojecties van het Eurosysteem/de ECB voor 2025 de afgelopen twee jaar herhaaldelijk herzien als gevolg van grote beleidsonzekerheid en herhaalde verrassingen in de gegevens. Grafiek C toont het verloop van de projecties voor groei en inflatie voor het jaar 2025; de resultaten worden weergegeven als een horizontale lijn. In de eerste door medewerkers van het Eurosysteem/de ECB samengestelde projecties voor 2025 van eind 2022 en de eerste helft van 2023 werd de groei licht overschat, deels als gevolg van de sterker dan verwachte appreciatie van de euro ten opzichte van de Amerikaanse dollar, waardoor de concurrentiepositie van de uitvoer van het eurogebied verslechterde. Van medio 2023 tot medio 2024 waren de groeiprojecties relatief nauwkeurig. Neerwaartse bijstellingen van de bbp-groei voor 2025 vanaf de tweede helft van 2024 leidden echter tot steeds grotere onderschattingen, die in de projecties van maart en juni 2025 een piek bereikten op het hoogtepunt van de onzekerheid over de invoerheffingen. Door de oplopende handelsspanningen verlaagden alle voorspellers hun groeiverwachtingen omdat ze ervan uitgingen dat beleidsonzekerheid aanzienlijke negatieve gevolgen zou hebben voor de investeringsbeslissingen van bedrijven en dat de heffingen zelf de uitvoerbedrijvigheid sterk zouden afremmen. Aangezien de binnenkomende gegevens onverwacht beter uitvielen en de onzekerheid over het handelsbeleid sneller afnam dan verwacht, werden de projecties vanaf medio 2025 geleidelijk opwaarts bijgesteld.

Grafiek C

De ontwikkeling van prognoses van de bbp-groei en de gemiddelde HICP-inflatie in het eurogebied op jaarbasis voor 2025 bij verschillende internationale organisaties en voorspellers uit de private sector

a) Groei reëel bbp

(mutaties in procenten per jaar)

B) HICP-inflatie

(mutaties in procenten per jaar)

Voor de inflatie in 2025 deden de projecties van medewerkers van de ECB/het Eurosysteem het goed, net als die van andere voorspellers. De fouten bleven beperkt en vertoonden geen duidelijke tendens. Het verschil tussen de uitkomsten en de door medewerkers van de ECB/het Eurosysteem samengestelde projecties schommelde binnen een smalle bandbreedte (-0,1 tot +0,1 procentpunt) en was in ruime mate toe te schrijven aan wijzigingen in de technische aannames voor de prijzen van energie en voedingsmiddelen en voor de wisselkoers van de euro. De goede resultaten kwamen terug bij nagenoeg alle voorspellers, die allemaal relatief dicht rond het uiteindelijke resultaat uitkwamen.

De risico’s van onnauwkeurigheid bij de projecties zijn momenteel groot, gezien de hoge mate van onzekerheid en de volatiliteit van de grondstoffenprijzen. Als de inflatieprojecties van juni 2026 voor het tweede kwartaal van 2026 juist zijn, bedraagt de inflatiefout een jaar vooruit 1,5 procentpunt, wat hoger zou zijn dan het absolute gemiddelde van vóór de pandemie in Grafiek B, paneel b. Hoewel onvoorspelbare schokken betekenen dat prognosefouten onvermijdelijk zijn, werd in de beoordeling van de monetairbeleidsstrategie van de ECB van 2025 een aantal aanbevelingen gedaan om toekomstige fouten in de projecties te beperken.^[32] In die aanbevelingen wordt bijvoorbeeld gewezen op de voordelen van een grotere granulariteit in modellen en gegevens voor het monitoren van de ontwikkelingen in de energiesector, met inbegrip van informatie over de rol van olieraffinagemarges. Daarnaast wordt het voordeel benadrukt van een ad-hocverkorting van de tijd tussen de afsluitdatum voor de technische aannames en de publicatie van de projecties, in gevallen waarin er laat in de voorbereidingsfase van de projecties nieuwe informatie beschikbaar komt. Hieraan werd gevolg gegeven in de door medewerkers van de ECB samengestelde projecties van maart 2026 en ook voor toekomstige projecties zijn structureel latere afsluitdata gepland. Tot slot werd in de beoordeling van de monetairbeleidsstrategie van 2025 aanbevolen om frequente evaluaties van het analytisch instrumentarium van het Eurosysteem uit te voeren om atypische economische schommelingen beter weer te geven. Daarnaast moeten basisprojecties worden aangevuld met scenarioanalyses, met name in tijden van grote onzekerheid, wanneer het risico op grotere voorspelfouten toeneemt. De inspanningen om potentiële tekortkomingen in de projectie-instrumenten van de ECB aan te pakken, die voortbouwen op de lessen die zijn getrokken uit de periode van hoge inflatie in 2021-2024, omvatten de herijking van modellen voor de doorwerking van de prijzen van energiegrondstoffen in de consumptieprijzen, alsook de herbeoordeling van de inflatie en de in de modellen opgenomen transmissiekanalen, zoals de wisselwerking tussen lonen en prijzen en de inflatieverwachtingen (zie Kader 4).^[33]